PROGRAMY PROFILAKTYCZNE

PROGRAM PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA

1.    Program adresowany jest do osób dorosłych, w grupach wiekowych :
- mają 35, 40, 45, 50 lub 55 lat,
- są obciążone czynnikami ryzyka;
a.    palenie tytoniu,
b.    nadciśnienie tętnicze krwi,
c.    zaburzenia gospodarki lipidowej,
d.    niska aktywność ruchowa,
e.    nadwaga i otyłość,
f.    upośledzona tolerancja glukozy,
g.    nadmierny stres,
h.    nieracjonalne odżywianie się,
i.    wiek.
2.    Program realizują lekarze i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej wobec osób zadeklarowanych na listę.
3.    Lekarz przeprowadza wywiad z pacjentem (zał. nr. 2 do zał. nr. 1 do WO 11.1) oraz kieruje go na badania pozwalające określić kategorię ryzyka choroby układu krążenia.
4.    Karta badania profilaktycznego, obejmuje takie dane jak:
a.    obciążenia rodzinne (zawał serca, udar mózgu u ojca przed 55 r.ż.; u matki przed 60 r.ż.) ,
b.    palenie papierosów,
c.    przyjmowanie leków hipotensyjnych, hipolipemizujących,
d.    wykonywanie ćwiczeń fizycznych trwających powyżej 30 minut,
e.    wyniki badania fizykalnego,
f.    wynik oceny BMI,
g.    pomiary ciśnienia tętniczego,
h.    wyniki badań biochemicznych: cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, trójglicerydy, glukoza na czczo.
5.    Na tej podstawie lekarz dokonuje oceny ryzyka chorób układu krążenia oraz wskazuje zalecenia dla pacjenta:
5.1    edukację,
5.2    dalszą diagnostykę i leczenie w poradni specjalistycznej

PROGRAM PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY

Dla kobiet w wieku 25-64 lata, które kwalifikują się do programu, dostępne są dwa rodzaje badań przesiewowych:

• nowy schemat
• polega na wykonaniu testu HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy
• wykonywany jest co 5 lat
• jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni (+), z tego samego pobranego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC).

• tradycyjny schemat (do 31 lipca 2026 r.)
• klasyczna cytologia
• wykonywana co 3 lata.

Z nowego schematu badań możesz skorzystać, jeśli od Twojej ostatniej cytologii minęły co najmiej 3 lata.

Co ważne: taki sam odstęp czasowy dotyczy również klasycznej cytologii - wykonuje się ją co 3 lata.

• Test HPV HR z genotypowaniem to badanie molekularne, które wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku wywoływania raka szyjki macicy. Materiał do badania pobiera się wymazem z szyjki macicy.
• Cytologia płynna (LBC) wykonywana będzie tylko wtedy, gdy wynik testu HPV HR jest dodatni. Co ważne – nie trzeba wtedy ponownie pobierać wymazu, bo wykorzystuje się materiał z tego samego pobrania.
• Zakres i częstotliwość badań będzie zależał od wyników testów.

Kto i gdzie realizuje program?

• Każda poradnia położniczo-ginekologiczna, która ma podpisaną umowę z NFZ.
• Wybrane poradnie POZ, które podpisały umowę z NFZ na świadczenia położnej POZ w programie profilaktyki raka szyjki macicy.

Co oferuje program?

• Twój wynik badania będzie ujemny - lekarz zaleci Ci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 3 lub 5 lat, w uzasadnionych przypadkach po upływie 12 miesięcy
• Wynik testu HPV HR będzie dodatni - z tego samego materiału wykonana będzie cytologia płynna (LBC). Jeśli jej wynik będzie prawidłowy, lekarz zaleci Ci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 12 miesięcy.
• Jeśli w wyniku badania zostaną stwierdzone zmiany o charakterze dysplastycznym - lekarz ginekolog skieruje Cię na dalszą diagnostykę, tj. badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. W przypadku rozpoznania raka szyjki macicy lub inne schorzenie - zostaniesz skierowana do leczenia specjalistycznego lub na dalszą diagnostykę.

Częstotliwosć kolejnych badań ustalana jest indywidualnie:

• co 12 miesięcy
• co 36 miesięcy
• lub co 5 lat

w zależności od wyniku badania oraz zaleceń lekarza.